و فردوسى با نظم استوار خود آن را پايدار و جاويدان ساخت . آنچه در موضوع ترجمه عربى اين كتاب بايد خاطرنشان ساخت اين است كه همه مترجمين اين كتاب و ساير داستانهاى حماسى فارسى در ترجمه‌هاى خود از روش واحدى پيروى نكرده‌اند ؛ برخى از مترجمان به ترجمه همه يا قسمتى از آن و برخى ديگر به تلخيص يا اقتباس مطالبى از آن پرداخته‌اند ، و همين امر باعث پيدايش تحريرهاى مختلفى از خداينامه در زبان عربى گرديد كه همه به نام « سير الملوك » يا « سير ملوك العجم » خوانده شدند ، تا جايى كه وقتى حمزهء اصفهانى مؤلف كتاب معروف « تاريخ سنى ملوك الارض و الانبياء » خواست كه دربارهء تاريخ و مدت پادشاهى پادشاهان ايران به تحقيق و تفحص پردازد و براى اين كار به جمع‌آورى نسخ متعدد ترجمه‌هاى عربى خداينامه پرداخت ، هفت نسخه مختلف از اين كتاب به دست آورد به اين شرح : كتاب سير ملوك الفرس ، ترجمهء ابن مقفع . كتاب سير ملوك الفرس ، ترجمهء محمد بن جهم برمكى . كتاب تاريخ ملوك الفرس ، مستخرج از گنجينهء كتب مأمون . كتاب سير ملوك الفرس ، ترجمهء زادويه پسر شاهويه اصفهانى . كتاب سير ملوك الفرس ، ترجمه يا جمع‌آورى محمد بن بهرام بن مطيار اصفهانى . كتاب تاريخ ملوك بنى ساسان ، ترجمه يا جمع‌آورى هشام بن قاسم اصفهانى . كتاب تاريخ سير ملوك بنى ساسان ، اصلاح شده به‌وسيلهء بهرام بن مردان شاه موبد ناحيه شاپور از شهرهاى فارس . حمزه مىنويسد كه چون اين نسخ فراهم آمد وى آنها را باهم مقابله كرد و سنجيد و مطالب اين باب از كتاب خود را از آنها استخراج نمود . « 1 » نام همه اين مترجمان به جز بهرام بن مردان شاه در صورتى كه ابن نديم در

--> ( 1 ) . تاريخ سنى ملوك الارض و الانبياء ، چاپ بيروت ، صفحهء 14 .